<!-- wp:paragraph -->
<p>На 25 март 2026 година, во Јавна соба во Скопје, се одржа работилница посветена на ажурирањето на Националниот профил за безбедност и здравје при работа (БЗР) и подготовка на ГАП анализата на националното БЗР законодавство. Настанот беше организиран во рамки на проектот „Кон безбедна и здрава работна средина во Северна Македонија“, финансиран од Европската Унија и имплементиран од Меѓународната организација на трудот (МОТ), со што се придонесува кон создавање на поволна национална рамка за промоција на безбедна и здрава работна средина.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Целта на работилницата беше да се презентираат и валидираат клучните аналитички документи кои ќе придонесат за унапредување на националната рамка за БЗР – ажурираниот Национален БЗР профил и ГАП анализата на националното законодавство во областа на БЗР. Работилницата претставуваше платформа за структурирана консултација со трипартитните конституенти и релевантните засегнати страни, со цел заклучоците и препораките да бидат засновани на реалните предизвици и усогласени со националните приоритети.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>На настанот учествуваа 25 учесници, претставници на клучни институции и организации, меѓу кои МОТ, Министерството за економија и труд, Министерството за здравство, Државниот инспекторат за труд, Институтот за јавно здравје, Институтот за медицина на труд, организации на работодавачи и работници, како и академски експерти и професионалци од областа на БЗР. Оваа структура овозможи избалансиран трипартитен и меѓуинституционален дијалог.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Во првата сесија беше презентиран ажурираниот Национален профил за БЗР од страна на надворешниот консултант кој го изработи документот. Презентацијата го опфати методолошкиот пристап кој вклучуваше анализа на законската и институционалната рамка, статистички податоци за повреди и професионални заболувања, како и консултации со релевантни национални чинители. Националниот профил беше структуриран според три клучни столба: национална политика за БЗР, систем за БЗР со институционални и инспекциски механизми и национална програма за БЗР. Беше истакнато дека документот претставува значајна основа за согледување на моменталната состојба во државата и важна алатка за понатамошно креирање политики.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Анализата укажа на повеќе системски предизвици, како делумна усогласеност на постојната законска рамка со директивите на ЕУ, недоволна интеграција на современи и новонастанати ризици, фрагментирана институционална координација, како и слабости во системите за собирање и известување на податоци. Учесниците ја потенцираа и потребата од јакнење на превентивната култура и активности за подигање на свеста.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Во втората сесија беше презентирана ГАП анализата на националното БЗР законодавство во однос на правото на Европската Унија и релевантните Конвенции на МОТ, вклучително Конвенциите бр. 155, 161 и 187. Анализата покажа дека, иако постои одредено ниво на формална усогласеност со меѓународните и европските стандарди, значајни недостатоци се присутни во практичната примена и спроведување на законските одредби. Како клучни предизвици беа идентификувани ограничената информираност кај работодавачите и работниците, недоволните институционални и инспекциски капацитети, како и формалистичкиот пристап кон проценката на ризици.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Дополнително, беа истакнати празнини во законската рамка поврзани со новите форми на работа, како работа од далечина, платформска работа и други нестандардни работни ангажмани, кои сè уште не се соодветно опфатени со постојните прописи. Препораките беа насочени кон потребата од сеопфатна законска реформа – преку донесување нов закон за БЗР или значајна ревизија на постојниот, како и кон јакнење на инспекциските капацитети, подобрување на системите за обука, материјално-техничко унапредување и воспоставување интегриран национален систем за собирање и анализа на податоци.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Работилницата успешно ја потврди релевантноста и аналитичката заснованост на двата документа, при што беше констатирано дека постои значителен јаз меѓу законската рамка и нејзината примена. Настанот придонесе за зајакнување на сопственоста на засегнатите страни во процесот на реформи и ја нагласи важноста на трипартитниот дијалог во обликувањето на идните политики и законодавни решенија во областа на БЗР.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Во текот на дискусиите беа идентификувани и предизвици како ограничени институционални капацитети, недоволна координација меѓу надлежните тела и отсуство на единствен и сигурен систем за БЗР податоци. Исто така, беше нагласено дека постојната законска рамка не ги адресира доволно новите и појавните ризици, што претставува пречка за модернизација на системот.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Како следни чекори, проектниот тим ќе ги интегрира забелешките и предлозите од учесниците во финалните верзии на Националниот БЗР профил и ГАП анализата. Овие документи ќе служат како клучни основи за изработка на Националната стратегија и Акцискиот план за БЗР 2026–2030, како и за водење на процесите на законска реформа. Во наредниот период, активностите ќе бидат насочени и кон зајакнување на инспекциските системи, развој на стандардни оперативни процедури и програми за обука, како и поддршка за воспоставување интегрирани информациски системи за БЗР. Работилницата ја потврди стратешката важност на креирање политики засновани на докази и ја истакна потребата од координиран и системски пристап кон реформите во областа на безбедноста и здравјето при работа во Северна Македонија.</p>
<!-- /wp:paragraph -->